Wie twijfelt tussen verlaagt of verlaagd, is zeker niet de enige. De twee vormen lijken sterk op elkaar, maar ze hebben een andere grammaticale functie. De juiste vorm hangt af van de zin waarin je het woord gebruikt. Verlaagt is een persoonsvorm in de tegenwoordige tijd, terwijl verlaagd meestal een voltooid deelwoord is. Door te kijken naar het onderwerp en de werkwoordsvorm kun je snel bepalen welke spelling je nodig hebt.
Wanneer schrijf je verlaagt?
Je schrijft verlaagt wanneer het werkwoord verlagen in de tegenwoordige tijd staat en het onderwerp hij, zij of het is.
Bijvoorbeeld:
- De bank verlaagt de rente.
- De overheid verlaagt de belasting.
- De temperatuur verlaagt automatisch.
- Dit medicijn verlaagt de bloeddruk.
- De winkel verlaagt de prijzen.
In deze zinnen voert het onderwerp de handeling uit. Je kunt de zin vaak ook in de verleden tijd zetten. Dan krijg je bijvoorbeeld: “De bank verlaagde de rente.” Dat laat zien dat verlaagt hier een persoonsvorm is.
Wanneer schrijf je verlaagd?
Je schrijft verlaagd wanneer je het voltooid deelwoord van verlagen gebruikt. Vaak staat er een vorm van hebben of zijn in de zin.
Voorbeelden:
- De bank heeft de rente verlaagd.
- De overheid heeft de belasting verlaagd.
- De prijs is verlaagd.
- De temperatuur is verlaagd.
- De winkel heeft de prijzen verlaagd.
Hier beschrijft verlaagd een handeling die al heeft plaatsgevonden of het resultaat daarvan.
Een eenvoudige manier om het verschil te onthouden
Een handige truc is om te kijken of je heeft of heeft … voor het woord kunt zetten. Als dat mogelijk is, heb je vaak het voltooid deelwoord nodig.
Bijvoorbeeld:
“De winkel heeft verlaagd de prijs” is grammaticaal niet compleet, maar “De winkel heeft de prijs verlaagd” is correct.
Bij een persoonsvorm kun je het onderwerp voor het werkwoord zetten:
“De winkel verlaagt de prijs.”
Het verschil wordt daardoor duidelijk:
De winkel verlaagt de prijs.
De winkel heeft de prijs verlaagd.
Verlaagt in een vraag
Ook in vragen kan verlaagt correct zijn. Bijvoorbeeld:
- Verlaagt de bank de rente?
- Verlaagt deze maatregel de kosten?
- Verlaagt de winkel de prijs?
- Verlaagt de overheid de belasting?
In al deze gevallen is verlaagt de persoonsvorm. Het onderwerp staat vaak achter de persoonsvorm, maar dat verandert de spelling niet.
Verlaagd als bijvoeglijk naamwoord
Verlaagd kan ook als bijvoeglijk naamwoord worden gebruikt. Je beschrijft dan iets dat lager is gemaakt of zich op een lager niveau bevindt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een verlaagde prijs
- een verlaagde rente
- een verlaagd tarief
- een verlaagde temperatuur
- een verlaagde drempel
Let hierbij op de uitgang. Voor een zelfstandig naamwoord kan verlaagd veranderen in verlaagde.
De regel van ’t kofschip
Bij het voltooid deelwoord van verlagen kun je de bekende spellingregel gebruiken. Het werkwoord is verlagen en de stam is verlaag. De laatste medeklinker van de stam is een g. Deze letter staat niet in ’t kofschip. Daarom krijgt het voltooid deelwoord de uitgang -d.
Je krijgt dus:
verlagen → verlaag → verlaagd
Niet verlaagt wanneer je het voltooid deelwoord bedoelt.
Veelgemaakte fouten
Een veelvoorkomende fout is bijvoorbeeld:
“De prijs is verlaagt.”
Dat is niet correct. Omdat er is voor staat en verlaagd hier als voltooid deelwoord wordt gebruikt, moet je schrijven:
“De prijs is verlaagd.”
Ook deze zin is correct:
“De winkel verlaagt de prijs.”
Het verschil zit dus niet alleen in de laatste letter, maar vooral in de grammaticale functie van het woord.
Verlaagt of verlaagd in één overzicht
Je kunt het verschil eenvoudig onthouden met deze voorbeelden:
- Hij verlaagt de prijs.
- Zij verlaagt de belasting.
- De winkel heeft de prijs verlaagd.
- De belasting is verlaagd.
- Verlaagt de bank de rente?
- De bank heeft de rente verlaagd.
Staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd bij hij, zij of het? Dan schrijf je verlaagt. Is het een voltooid deelwoord? Dan schrijf je verlaagd.
Conclusie
Bij verlaagt of verlaagd zijn beide spellingen correct, maar ze worden in verschillende situaties gebruikt. Verlaagt is de persoonsvorm van verlagen in de tegenwoordige tijd, zoals in: “De winkel verlaagt de prijzen.” Verlaagd is het voltooid deelwoord, zoals in: “De winkel heeft de prijzen verlaagd.”
De snelste manier om het verschil te herkennen is daarom te kijken naar de functie van het werkwoord in de zin. Gaat het om een handeling die iemand nu uitvoert, dan is verlaagt vaak correct. Gaat het om een afgeronde handeling, dan gebruik je verlaagd.